Rotonde Leidseveer

Het Leidseveer met de rotonde op de Smakkelaarsbrug. Een ansichtkaart in kleur, dat lijkt dan maar kort geleden. Verzonden in 1955. Toch is dit stadsbeeld totaal verdwenen. Er zijn weinig plaatsen in de stad die in de 20e eeuw, mede door het toenemende verkeer, zo ingrijpend veranderd zijn. In de jaren dertig, toen er nog geen snelwegen rond de stad lagen, zei men al dat dit het drukste verkeerspunt van Nederland was. Op dit punt kwam al het verkeer uit het westen, uit Amsterdam en het verkeer tussen het Centraal station en de stad tezamen.

Op de achtergrond de Catharijnebruggen over de Stadsbuitengracht en de gebouwen van de Jaarbeurs aan het Vredenburg. Langs het water aan de Rijnkade staat ook het houten VVV gebouw. Rechts de hoek Catharijnesingel – Leidseweg, met op de hoek de winkel van Jamin. Dit deel van de Leidseweg tot aan het Stationsplein was een bloeiende winkelstraat, met veel horecagelegenheid. Met iets verder terug, op de foto niet te zien, het Jugendstil gebouw uit 1901 van Levensverzekeringsmaatschappij ‘Utrecht’.

Langs de Leidseweg stroomde de Leidsche Rijn tot onder de rotonde op het Smakkelaarsveld door naar de Stadsbuitengracht. Vandaar de naam Smakkelaarsbrug,  ook wel Smakkelaarsrotonde

Midden op de rotonde staat een hoge bakstenen zuil. Een restant van een destijds spraakmakend kunstwerk. Het bestond oorspronkelijk uit de zuil met daaromheen maar liefst acht beelden, vier vrouwenbeelden Geloof, Moed, Beleid en Trouw, onder op de sokkel en vier aan het boveneinde van de zuil. Gemaakt door een viertal jonge Utrechtse kunstenaars: Pieter d’Hont, Joop Hekman, Jan van Luyn en Loekie Metz.

Dit zogenoemde Jubileummonument was in 1948 onthuld door burgemeester Ter Pelkwijk. Ter gelegenheid van het vijftigjarig gouden jubileum van Koningin Wilhelmina als vorstin der Nederlanden; de viering van het vijftigjarig bestaan van de Jaarbeurs en de herdenking dat de Romeinse generaal Corbulo de stad Utrecht 1900 jaar eerder had gesticht.

Het monument had vooralsnog een tijdelijk karakter en de beelden waren daarom van gips. De vier onderste, meer dan levensgrote beelden werden al in 1951 afgevoerd, omdat ze niet weerbestendig bleken. De snelle verwijdering had er mogelijk ook mee te maken, dat deze ‘naakte’ beelden door veel Utrechters  te aanstootgevend werden bevonden (..)

De Jaarbeursgebouwen zijn in 1970 gesloopt. Hier kwam in 1979 het ‘Muziekcentrum’. Inmiddels ook alweer verdwenen. Hier staat nu ‘TivoliVredenburg’. De Catharijnebruggen waren niet meer nodig, want de Stadsbuitengracht werd begin jaren zeventig gedempt. Hier kwam de Catharijnebaan, ofwel de kortste snelweg van Nederland… Maar de autobaan is weg en de Stadsbuitengracht is hier hersteld! De huizen aan de Leidseweg werden, met het Jugendstilgebouw ‘De Utrecht’ en de achterliggende Stationswijk, in 1974 afgebroken voor de aanleg van Hoog Catharijne. De zuil met de overige vier ‘hangende’ beelden is in 1970 gesloopt.

Aan de linkerzijde (zie zebrapad) wandelden bewoners van de wijken Lombok en Nieuw Engeland langs winkels aan het Leidseveer, via de Catharijnebrug, naar het centrum. Aan de overzijde was de Leidseweg de route voor reizigers van en naar het Centraal Station. Het Leidseveer is nu een in beton gegoten hoek.

 

One thought on “Rotonde Leidseveer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Scroll Up