De Spaanse Ruiter

In de zestiende eeuw, tijdens de Spaanse bezetting (1528 – 1577), woedde de pest in de stad. Verspreiding van deze vreselijke en besmettelijke ziekte moest zoveel mogelijk worden voorkomen. De raad besloot uit voorzorg tot het afsluiten van die straten, waar de ziekte bijzonder heerste.

Een van de afgesloten straten was de Viesteeg, nu de Lange Viestraat. De nauwe en donkere steeg was een smerige doorgang, waarin de gevreesde pest op dat moment dood en verderf zaaide. Deze steeg was een belangrijke doorgaande weg voor veehandelaren naar en van de veemarkt op de Neude. De steeg, en later de straat, is waarschijnlijk naar ‘vie’, oftewel vee, vernoemd. Was tevens een belangrijke toegang van en naar de vesting Vredenburg. Deze drukke steeg werd hermetisch afgesloten en aan beide zijden door wachters bewaakt.

Eens kwam een Spaanse ruiter, een koerier met belangrijke berichten, door de Catharijnepoort de stad binnen gereden. Hij wilde de kortste weg nemen, door de Viesteeg, maar de wachters hielden hem tegen. Dit gaf grote ergernis bij de ruiter. Hij vloekte en tierde tegen de wachters dat hij beslist via de Viesteeg wilde gaan.

Hoe de wachters ook probeerden, zij wisten de Spanjaard er niet van de overtuigen dat een omweg veiliger was. Hij negeerde de waarschuwingen, en de wachters lieten hem uiteindelijk maar door. De ruiter reed dus toch de nauwe Viesteeg in.

Nauwelijks echter was hij halverwege de steeg, of het zweet brak de ruiter uit. Na nog een paar stappen viel hij, door de ziekte getroffen, dood van zijn paard. Ook het paard zakte in elkaar en stierf in enkele tellen.

De Viesteeg werd later verbreed tot de (Lange) Viestraat. In het begin van de 19e eeuw was er aan een huis nog een gevelsteen te zien, die een Spanjaard te paard voorstelde, beiden dood neervallend.

Bronnen:
Utrechtsch Sagenboek, J.R.W. Sinninghe, uitgave 1938 | uit overlevering van Nicolaas van der Monde (1799 – 1847)
Prent Spaansche Ruiter | rijksmuseum.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Scroll Up